Kredit balını necə artırmaq olar? Bankların diqqət etdiyi 10 vacib amil

Kredit üçün müraciət edərkən bir çox insan yalnız maaşın məbləğinin vacib olduğunu düşünür. Əslində isə banklar və BOKT-lar qərar verərkən bir neçə göstəricini birlikdə qiymətləndirirlər.

Gəliriniz kifayət qədər yüksək ola bilər, amma gecikmiş ödənişləriniz və ya çoxsaylı aktiv kreditləriniz varsa, müraciətinizə imtina verilə bilər. Eyni zamanda, orta gəliri olan, lakin ödənişlərini vaxtında edən müştərinin kredit almaq ehtimalı daha yüksək ola bilər.

Gündəlik dildə buna çox vaxt “kredit balı” və ya “kredit reytinqi” deyilir. Ancaq nəzərə almaq lazımdır ki, hər bankın və kredit təşkilatının öz qiymətləndirmə sistemi və risk siyasəti mövcuddur.

Bəs kredit göstəricilərini yaxşılaşdırmaq və növbəti müraciətin təsdiqlənmə ehtimalını artırmaq üçün nə etmək olar?

1. Kredit ödənişlərini vaxtında edin

Kredit qiymətləndirilməsində ən vacib amillərdən biri əvvəlki ödəniş intizamıdır.

Aylıq ödənişlərin gecikdirilməsi kredit tarixçəsində görünə və gələcək müraciətlərə mənfi təsir göstərə bilər. Xüsusilə uzunmüddətli və təkrarlanan gecikmələr kreditor üçün əlavə risk deməkdir.

Ödəniş tarixlərini unutmamaq üçün:

• Telefonunuzda xatırlatma yaradın;

• Avtomatik ödəniş imkanından istifadə edin;

• Ödənişi son günə saxlamayın;

• Hesabınızda əvvəlcədən kifayət qədər vəsait saxlayın.

Bir neçə günlük gecikmənin əhəmiyyətsiz olduğunu düşünmək düzgün deyil. Davamlı ödəniş intizamı kredit tarixçəsinin yaxşılaşdırılmasına kömək edir.

2. Mövcud borc yükünüzü azaldın

Bank yalnız maaşınıza deyil, hər ay kreditlərə nə qədər vəsait ayırdığınıza da baxır.

Məsələn, gəliriniz 1 500 manatdırsa, lakin kreditlər üzrə aylıq ödənişləriniz artıq yüksəkdirsə, yeni kreditin qaytarılması çətin görünə bilər.

Bu göstərici çox vaxt borc yükünün gəlirə nisbəti kimi qiymətləndirilir.

Yeni kreditə müraciət etməzdən əvvəl:

• Kiçik borcları bağlamağa çalışın;

• İstifadə etmədiyiniz kredit xətlərini nəzərdən keçirin;

• Aylıq ödənişlərin ümumi məbləğini hesablayın;

• Gəlirinizə uyğun olmayan yeni öhdəlik götürməyin.

Mövcud borcların azalması yeni kredit üçün maliyyə imkanınızın artdığını göstərə bilər.

3. Eyni anda çox sayda kredit müraciəti göndərməyin

Qısa müddət ərzində bir neçə banka və BOKT-a ardıcıl müraciət etmək yaxşı fikir kimi görünə bilər. İnsan düşünür ki, müraciətlərin sayı artdıqca təsdiq şansı da yüksələcək.

Lakin çoxsaylı müraciətlər bəzi kreditorlarda müştərinin təcili pula ehtiyacı olduğu və ya maliyyə çətinliyi yaşadığı təəssüratı yarada bilər.

Daha düzgün yanaşma:

• Əvvəlcə kredit şərtlərini müqayisə edin;

• Tələblərinizə uyğun təklifləri seçin;

• Yalnız uyğun görünən kreditlərə müraciət edin;

• Cavab almadan eyni gündə çoxsaylı müraciətlər göndərməyin.

Məqsəd mümkün qədər çox yerə müraciət etmək deyil, uyğun təklifi düzgün seçməkdir.

4. Gəlirinizi düzgün və tam göstərin

Kredit müraciətində gəlir məlumatları əsas göstəricilərdən biridir.

Bank və ya BOKT gəlirin sabitliyini və təsdiqlənə bilməsini qiymətləndirə bilər. Rəsmi əməkhaqqı, sahibkarlıq gəliri, pensiya və ya digər qanuni gəlir mənbələri təşkilatın qaydalarından asılı olaraq nəzərə alına bilər.

Müraciətdə gəliri olduğundan artıq göstərmək düzgün deyil. Təqdim olunan məlumatlar yoxlanıla bilər və uyğunsuzluq müraciətin nəticəsinə mənfi təsir göstərə bilər.

Gəliriniz dəyişibsə və ya əlavə gəlir mənbəyiniz varsa, bunu yalnız təsdiqləyə bildiyiniz halda qeyd edin.

5. Sabit iş yeri və iş stajı vacib ola bilər

Bank üçün yalnız maaşın məbləği deyil, onun davamlı olub-olmaması da əhəmiyyətlidir.

Yeni işə başlamısınızsa və iş stajınız çox azdırsa, bəzi kredit təşkilatları əlavə müddət gözləməyinizi tələb edə bilər. Sabit iş yeri və davamlı gəlir kreditin geri qaytarılması baxımından daha etibarlı görünür.

Tez-tez iş dəyişmək mütləq imtina səbəbi deyil. Lakin gəlirin qeyri-sabit görünməsi risk qiymətləndirilməsinə təsir edə bilər.

6. Kredit tarixçənizi nəzarətdə saxlayın

Kredit tarixçəsi əvvəlki və mövcud kredit öhdəlikləriniz barədə məlumatları əks etdirir.

Burada aşağıdakılar nəzərə alına bilər:

• Kreditlərin vaxtında ödənilməsi;

• Gecikmələr;

• Aktiv öhdəliklər;

• Bağlanmış kreditlər;

• Ödəniş intizamı.

Bəzən istifadəçi bütün borclarını bağladığını düşünür, lakin sistemdə açıq qalan kiçik məbləğ və ya gecikmə ola bilər.

Kreditə müraciət etməzdən əvvəl kredit tarixçənizdəki məlumatları yoxlamaq və yanlışlıq varsa, onun düzəldilməsi üçün aidiyyəti quruma müraciət etmək faydalıdır.

7. Kredit limitlərindən tam istifadə etməyin

Kredit kartı və ya kredit xətti limitinin daim tam istifadə olunması maliyyə ehtiyatınızın məhdud olduğunu göstərə bilər.

Məsələn, kredit kartınızın limiti 2 000 manatdırsa və hər ay bu məbləğin demək olar ki, hamısından istifadə edirsinizsə, kreditor bunu yüksək borclanma səviyyəsi kimi qiymətləndirə bilər.

Mümkün olduğu qədər:

• Limitdən yalnız ehtiyac olduqda istifadə edin;

• Borcu minimum ödənişlə uzun müddət saxlamayın;

• Kart borcunu mərhələli şəkildə azaldın;

• Yeni borc götürməzdən əvvəl mövcud limiti nəzərə alın.

8. Müraciətdə düzgün məlumat təqdim edin

Telefon nömrəsi, iş yeri, gəlir, yaşayış ünvanı və digər məlumatlar düzgün qeyd edilməlidir.

Yanlış və ya ziddiyyətli məlumatlar müraciətin əlavə yoxlamaya düşməsinə və ya imtina ilə nəticələnməsinə səbəb ola bilər.

Məsələn, iş yeriniz dəyişibsə, lakin müraciətdə əvvəlki iş yerinizi göstərmisinizsə, məlumatların yoxlanılması zamanı uyğunsuzluq yarana bilər.

Formanı doldurarkən tələsməyin və göndərməzdən əvvəl bütün məlumatları yenidən yoxlayın.

9. Yalnız həqiqətən ehtiyacınız olan məbləği istəyin

Daha böyük məbləğ üçün müraciət etmək həmişə daha sərfəli deyil.

Tələb etdiyiniz kredit məbləği gəliriniz və ödəmə imkanınızla uyğun gəlmirsə, müraciətə imtina verilə və ya daha aşağı məbləğ təklif oluna bilər.

Kredit məbləğini seçərkən özünüzə bu sualları verin:

• Bu məbləğ həqiqətən lazımdırmı?

• Aylıq ödənişi rahat şəkildə ödəyə biləcəyəmmi?

• Gözlənilməz xərc yaransa, ödənişi davam etdirə biləcəyəmmi?

• Kredit ailə büdcəmə necə təsir edəcək?

Kreditin təsdiqlənməsi qədər, sonradan rahat ödənilməsi də vacibdir.

10. Büdcənizi əvvəlcədən planlaşdırın

Kredit balını yaxşılaşdırmağın ən düzgün yolu yalnız kredit üçün hazırlaşmaq deyil, ümumilikdə şəxsi maliyyəni düzgün idarə etməkdir.

Hər ay gəlir və xərclərinizi qeyd edin. Zəruri xərcləri, kredit ödənişlərini və yığım üçün ayrılan məbləği əvvəlcədən planlaşdırın.

Sadə büdcə planı belə görünə bilər:

• Aylıq gəlir;

• Məcburi xərclər;

• Kredit və digər borc ödənişləri;

• Gündəlik xərclər;

• Ehtiyat üçün yığım.

Büdcəsini idarə edən insan hansı məbləğdə kredit ödəyə biləcəyini daha düzgün müəyyən edir və artıq borclanmadan uzaq olur.

Kredit balı nə qədər müddətə yaxşılaşa bilər?

Bu suala hamı üçün uyğun vahid cavab yoxdur.

Nəticə mövcud gecikmələrdən, borcların məbləğindən, ödəniş intizamından və digər göstəricilərdən asılıdır. Kredit tarixçəsindəki problemlər bir neçə ödənişdən sonra dərhal yox olmaya bilər.

Əsas məqsəd qısa müddətdə süni şəkildə bal artırmaq deyil, davamlı maliyyə intizamı formalaşdırmaqdır.

Vaxtında ödənişlər etmək, borc yükünü azaltmaq və yeni öhdəliklərə məsuliyyətlə yanaşmaq zamanla maliyyə göstəricilərinizə müsbət təsir edə bilər.

Yüksək kredit balı təsdiqə zəmanət verirmi?

Xeyr.

Kredit tarixçənizin yaxşı olması və ödənişləri vaxtında etməyiniz mühüm üstünlükdür. Lakin son qərar bankın və ya BOKT-un daxili tələblərindən asılıdır.

Kreditor əlavə olaraq bunları da qiymətləndirə bilər:

• Yaş;

• Gəlirin növü və sabitliyi;

• İş stajı;

• Mövcud borclar;

• Tələb olunan məbləğ;

• Kreditin müddəti;

• Təşkilatın daxili risk siyasəti.

Bu səbəbdən bir təşkilatın imtina etdiyi müraciət digər təşkilatda fərqli qiymətləndirilə bilər. Ancaq bu, eyni anda çox sayda müraciət göndərməyin düzgün olduğu demək deyil.

Nəticə

Kredit balını yaxşılaşdırmağın möcüzəvi və birgünlük yolu yoxdur.

Əsas addımlar sadədir:

Ödənişlərinizi vaxtında edin, mövcud borclarınızı nəzarətdə saxlayın, eyni anda çox sayda müraciət göndərməyin və gəlirinizə uyğun kredit seçin.

Unutmayın ki, kredit əlavə gəlir deyil. O, müəyyən müddət ərzində geri qaytarılmalı olan maliyyə öhdəliyidir.

Kreditə müraciət etməzdən əvvəl təklifləri müqayisə etmək, aylıq ödənişi hesablamaq və öz büdcənizi düzgün qiymətləndirmək daha sağlam maliyyə qərarı verməyə kömək edir.